Hieronder vindt u een overzicht van de meest gestelde vragen aan fysiotherapeuten en verpleegkundigen. Klik op de vraag om het antwoord te doen verschijnen. Als u zelf een vraag wilt stellen kan dat onderaan deze pagina.

Voor fysiotherapeuten

Als ik eenmaal goed effect heb van de therapie kan ik dan stoppen?

Als er een goed effect bereikt is, hoeft u niet meer onder behandeling te blijven. Wel is het van belang dat u zich continu bewust blijft van uw bekkenbodem en uw oefeningen zelf regelmatig thuis blijft doen, anders bestaat er een kans dat de klachten terugkomen.

Ik ben 80 jaar, ben ik niet te oud voor bekkenfysiotherapie?

Nee. Bekkenfysiotherapie is zelfs vaak te verkiezen boven een operatie op deze leeftijd. Wel moet u in staat zijn om naar de bekkenfysiotherapeut toe te kunnen komen en om de instructies die er gegeven worden goed op te kunnen volgen.

Ik heb een neurologische ziekte. Helpt bekkenfysiotherapie dan ook?

Bij sommige neurologische ziektes, zoals Multiple Sclerose of M.Parkinson valt bekkenfysiotherapie zeker te overwegen. Soms worden plas- en / of ontlastingproblemen bij deze aandoeningen veroorzaakt door bijwerkingen van medicatie. Vanzelfsprekend moet er dan op dat vlak gekeken worden naar een oplossing.

Van welke operaties kan je incontinent worden en kan je dit voorkomen met bekkenfysiotherapie?

Bij vrouwen is het bekend, dat het verwijderen van de baarmoeder urine-incontinentie zou kunnen veroorzaken. Mannen kunnen door het verwijderen van de prostaat incontinent voor urine worden. De gedachte is, dat juist met behulp van bekkenfysiotherapeutische behandeling voor en na de operatie de klachten van urine incontinentie (deels) voorkomen kunnen worden.

Waar kan ik een bekkenfysiotherapeut in mijn omgeving vinden?

Patiënten kunnen op verwijzing, maar ook op eigen initiatief terecht bij de bekkenfysiotherapeut. Via internet op: www.defysiotherapeut.com
Onder het kopje bekkenfysiotherapeut kunt u een geregistreerde bekkenfysiotherapeut bij u in de regio vinden.

Wat doet een bekkenfysiotherapeut?

Vraaggesprek
De eerste keer dat u bij een bekkenfysiotherapeut komt zal deze beginnen met een uitgebreid vraaggesprek om uw problemen goed in kaart te kunnen brengen. Daarnaast krijgt u uitleg over het ontstaan en de gevolgen van de klacht en volgt een uitleg met betrekking tot het bekkenfysiotherapeutisch lichamelijk onderzoek. De bekkenfysiotherapeut gebruikt de gegevens van de huisarts of specialist, maar zal vanuit haar eigen specifieke deskundigheid een aantal aanvullende vragen hebben. U kunt gevraagd worden een plas- of ontlastingsdagboekje bij te houden om inzicht te krijgen in uw drink en plasgedrag en de mate van incontinentie.

Lichamelijk onderzoek
De bekkenfysiotherapeut zal zonodig ook een lichamelijk onderzoek uitvoeren. Dit is anders dan u van een ‘gewone’ fysiotherapeut gewend bent. Een bekkenfysiotherapeut is speciaal opgeleid om een inwendig onderzoek te doen om de bekkenbodemspieren te onderzoeken.

Myofeedback onderzoek
De bekkenfysiotherapeut kan besluiten een myofeedback onderzoek te doen.
Myofeedback wil zeggen dat men informatie krijgt over dat wat de spier doet. Bij een myofeedback onderzoek en / of –behandeling wordt een probe in de vagina of in de anus gebracht om de activiteit van uw bekkenbodem spieren te meten. Wanneer de probe is ingebracht, zal de bekkenfysiotherapeut verschillende activiteiten van u vragen. Op een computerscherm zult u mee kunnen kijken wat uw bekkenbodem spieren doen. Een myofeedback onderzoek dient pijnloos te verlopen. Volgens de richtlijn van de NVFB zijn de probes persoonsgebonden, dit uit hygiënisch oogpunt.

Behandelplan en behandeling

Wanneer de bekkenfysiotherapeut alle onderzoeksgegevens heeft verzameld wordt besproken of er één of meerdere aangrijpingspunten zijn voor een behandeling bekkenfysiotherapie en wordt een behandelplan opgesteld. Dit behandelplan wordt afgestemd op uw specifieke klachten. Zo zijn er mensen waarbij juist de kracht van de bekkenbodem spieren moet toenemen terwijl bij andere mensen deze spieren juist moeten leren ontspannen. Er wordt ook gekeken hoe u uw nieuw geleerde vaardigheden kunt inpassen in uw dagelijks leven. Ook aan het toiletgedrag zal veel aandacht worden gegeven.

In de behandeling zullen vaak de volgende aspecten terugkomen:

* bewustwordingsoefeningen van het bekken en de bekkenbodem
* het leren aanspannen en ontspannen van de bekkenbodem- en andere spieren rond het bekken zodat deze in harmonie met elkaar kunnen samenwerken, eventueel met behulp van myofeedback of rectale oefenballon
* het inpassen van deze vaardigheden in uw dagelijkse leven
* toiletgedrag

In sommige gevallen kan de bekkenfysiotherapie ondersteund worden door andere vormen van therapie zoals het gebruik van elektrostimulatie (stroom). Er zijn verschillende vormen van elektrostimulatie. Bekkenfysiotherapeuten gebruiken dit onder andere bij mensen met erg weinig kracht in hun bekkenbodem spieren en bij mensen met onbeheersbare of moeilijk beheersbare plasdrang. Ook kunnen door de bekkenfysiotherapeut hulpmiddelen worden geadviseerd. De myofeedback wordt ook tijdens de behandeling gebruikt om het aan en ontspannen te kunnen controleren en daardoor een betere bewustwording te krijgen van de bekkenbodem. Voor veel mensen werkt het erg stimulerend de activiteit van hun eigen bekkenbodem spieren via een scherm te kunnen volgen. Op deze manier krijgt u een goed inzicht in wat u doet. De bedoeling van het oefenen met behulp van de myofeedback is dat u het gevoel dat hoort bij zowel aanspannen als ontspannen goed leert ervaren en op den duur uw bekkenbodem spieren kunt gebruiken zonder de controle van de myofeedback.



Wat is bekkenfysiotherapie?

Bekkenfysiotherapie is fysiotherapie bij bekkenklachten zoals:

* incontinentie: ongewild verlies van urine en/of ontlasting
* niet te onderdrukken aandrang om te plassen en/of te ontlasten
* moeizaam kwijt kunnen van ontlasting
* obstipatie
* de gevolgen van verzakkingen van blaas, baarmoeder of darmen
* pijn in de onderbuik, rond de anus of de geslachtsdelen
* pijn bij gemeenschap, als de klachten samenhangen met de bekkenbodem
* fysiotherapeutische begeleiding bij operaties in de onderbuik
* fysiotherapeutische begeleiding tijdens zwangerschap en na de bevalling
* bekkenpijn in de periode rondom zwangerschap en bevalling ( voorheen werden deze klachten ook wel bekkeninstabiliteit genoemd)

Wat is een bekkenfysiotherapeut en hoe herken ik die?

Bekkenfysiotherapie is een jonge specialisatie binnen de fysiotherapie. Bekkenfysiotherapie is ontstaan uit de fysiotherapie in de pre- en postpartum gezondheidszorg. Het aandachtsgebied van de bekkenfysiotherapie is uitgebreid met aandoeningen die een gevolg zijn van zwangerschap of bevalling, bekkenbodem disfunctie en de bekkenpijn. Bekkenbodem- disfunctie en bekkenpijn komen niet alleen bij vrouwen voor, maar ook bij mannen en kinderen. Afhankelijk van de problematiek van de patiënt werkt de bekkenfysiotherapeut nauw samen met oa. huisartsen, urologen, gynaecologen, seksuologen, gastro-enterologen en colorectoraal chirurgen,

Het merendeel (ca 90%) van de bekkenfysiotherapeuten is werkzaam in een particuliere praktijk voor fysiotherapie. Daarnaast kunnen bekkenfysiotherapeuten ook werkzaam zijn in ziekenhuizen, revalidatiecentra of verpleeghuizen. Een aantal bekkenfysiotherapeuten is verbonden aan een bekkenbodemcentrum, waar een patiënt door meerdere specialisten gezien kan worden. De bekkenfysiotherapie richt zich op onderzoek en behandeling van vrouwen, mannen en kinderen met urologische, gynaecologische / obstetrische, gastro-enterologische, seksuologische klachten.

Leden van de Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie in de Bekkenproblematiek (NVFB) zijn geregistreerde bekkenfysiotherapeuten die dankzij een aanvullende opleiding zich hebben gespecialiseerd in het behandelen van klachten in het gehele gebied van buik, bekken en lage rug. De bekkenfysiotherapeut staat geregistreerd in een centraal register van het koninklijk Nederlands Genootschap voor Fysiotherapie (KNGF)

Wat zijn de resultaten van deze behandelingen?

Er is al veel onderzoek gedaan naar het effect van oefeningen, myofeedback training en elektrostimulatie bij bekkenbodem functiestoornissen. De uitkomsten van deze studies zijn zeer positief. Veel patiënten hebben baat bij deze vorm van therapie. Van vermindering van klachten, minder hinder van de klachten tot geheel klachtenvrij. De eerste behandeloptie in Nederland voor stress incontinentie, incontinentie van ontlasting en een verzakking is bekkenfysiotherapie. Deze richtlijnen zijn nu al in veel andere landen in de wereld overgenomen.

Welke soorten incontinentie worden behandeld door de bekkenfysiotherapeut?

Urine-incontinentie
- Stress incontinentie: incontinentie bij bijvoorbeeld hoesten, lachen, springen
- Urge-incontinentie: incontinentie bij aandrang voor urine
- Gemengde incontinentie: combinatie van stress en urge
- Bedplassen / enuresis nocturna

Andere stoornissen in urinelozing
- Frequente aandrang (urgency)
- Frequente mictie (frequency)
- Pijnlijke aandrang
- Pijn bij het plassen
- Moeilijk kunnen plassen
- Achterblijven van urine: onvolledige lediging

Aandoeningen
- Recidiverende blaasontstekingen door bv. verkeerd plasgedrag
- Verzakkingen van de plasbuis of blaas, baarmoeder of darm

Pre/postoperatief
- pre/postoperatief blaasoperaties
- pre/postoperatief prostaatoperaties incl. prostatectomie
- pre/postoperatief bij verzakkingen van de blaas, baarmoeder of darm
- pre/post bij verwijderen van aambeien
- pre/postoperatief bij oncologie: bv endeldarmkanker
- pre/postoperatief bij verwijderen stoma en weer op normale wijze ontlasten

Incontinentie voor ontlasting
Andere stoornissen bij de ontlasting:
- Frequente aandrang
- Achterblijven van ontlasting: onvolledige lediging
- Moeizaam ledigen
- Pijnlijke lediging
- Aambeien



Voor verpleegkundigen

Hoe kom ik in contact met een continentieverpleegkundige?

Op de website van de vereniging van continentieverpleegkundigen kunt u contactgegevens vinden van de continentiepoliklinieken en zelfstandig werkende continentieverpleegkundigen.
(www.cvnc.nl/ patient/ continentiepoli’s)

Ik ga met het vliegtuig op vakantie naar het buitenland, hoe regel ik dit met materiaal ?

U kunt het beste het materiaal verdelen over uw bagage. Zorg ook altijd dat u wat in uw handbagage hebt (voor geval koffers niet aankomen). U mag altijd extra bagage meenemen. Vraag dit na bij uw reisbureau. Meestal moet u dan een brief met een medische verklaring van uw arts of continentieverpleegkundige hebben.

Als u lang op vakantie gaat is het handig om te kijken of uw in uw vakantie land ook het materiaal kunt verkrijgen. Veel materialen zijn wereldwijd te verkrijgen, maar soms onder een andere naam of ander artikelnummer. Via de websites van de merken kunt uw de hoofdkantoren evt. benaderen. Of anders kunt u via het hoofdkantoor in Nederland informatie opvragen. Als u er niet uitkomt kan de continentieverpleegkundige voor uw informeren.

Let op! Indien uw katheters met vloeistof in de verpakking gebruikt, en deze in uw handbagage meeneemt, zorg er dan voor dat uw een medische verklaring bij uw heeft. Indien u gebruik maakt van het kopen van incontinentiemateriaal in het buitenland moet u het in veel gevallen eerst zelf betalen. Overleg met u zorgverzekeraar wat de beste weg is. Meestal krijgt u na overhandigen van de kwitanties het geld van de zorgverzekeraar retour.

Ik heb al van alles geprobeerd qua opvangmateriaal, maar niets voldoet, is er nog een oplossing voor mijn probleem ?

Het is altijd zinvol om een afspraak te maken met een continentieverpleegkundige in uw buurt. Soms zijn er toch wel specifieke hulpmiddelen, die niet bij iedereen bekend zijn. Ook kan zij uw probleem goed in kaart brengen en mogelijk nog andere adviezen geven en kan met u nagaan of alle behandelingsmogelijkheden zijn aangeboden .

Ik heb huidproblemen, waarschijnlijk door het incontinentie materiaal. Ik heb al diverse crèmes geprobeerd. Wat kan ik nu nog proberen?

In dit geval is het raadzaam om contact op te nemen met een continentieverpleegkundige in uw buurt. Zij/hij kan uw doornemen waardoor het probleem precies veroorzaakt wordt (incontinentiemateriaal, infectie, schimmel, huidverzorging, etc) en kan verpleegkundige adviezen en behandelingen geven. Indien het een medisch probleem betreft, kan zij/hij doorverwijzen naar een arts (bv. dermatoloog).

Ik moet mezelf een aantal keren per dag katheteriseren, hoe kan ik dit het beste aanpakken als ik ergens anders ben?

Er zijn verschillende soorten katheters, tegenwoordig zijn veel katheters ‘kant en klaar’ . Dit wil zeggen dat alles in de verpakking van de katheter zit om te kunnen katheteriseren. Ook zijn er katheters compleet met opvangzak. In principe kunt u overal katheteriseren. Het is natuurlijk wel handig als er een afgesloten toilet met afvalbakje aanwezig is.

De stichting bekkenbodem patiënten (SBP) heeft een folder gemaakt voor mensen met een blaas-of plasprobleem die ontspannen willen winkelen; de toiletgids ‘KLEINE KAMERS IN GROTE STEDEN’ . Deze gids bevat plattegronden van de centra van de 10 grootste steden in Nederland, waarop toegankelijke toiletten staan aangegeven. Deze folder is op te vragen via de website (www.bekkenbodem.net/ publicaties/ toiletgids)

Maar de eerste keren blijft het natuurlijk toch wat eng en een onhandig gedoe. Zoals met veel dingen, geldt ook hier door ervaring leert men. Laat u niet gelijk ontmoedigen als het de eerste keer geen succes is! Mocht u toch nog vragen hebben dan kunt u zich wenden tot een continentieverpleegkundige. Zij/hij kan u nog wat specifieke informatie, tips en adviezen geven en evt. andere katheters.

Ik vind het moeilijk om mijn probleem bespreekbaar te maken, ik ruik mezelf, ga activiteiten uit de weg en het belemmerd me ook in mijn relatie. Hoe kan ik hier mee omgaan?

Het lijkt verstandig dat u contact opneemt met een continentieverpleegkundige. Zij/hij kan met u dit probleem bespreekbaar maken. En inventariseren wat en waar precies het probleem ligt. Komt het doordat u niet het juiste materiaal hebt? Zijn alle behandelingsmogelijkheden aangeboden? Of zit het probleem meer op emotioneel gebied? Afhankelijk van de oorzaak kan zij/ hij samen met u kijken naar een oplossing, behandeling of doorverwijzing naar andere specialist. Probeert u in ieder geval hulp te zoeken, er is vaak meer mogelijk dan uw denkt. En een keer uw hart uitstorten bij iemand die bekend is met deze problematiek kan al een hele opluchting zijn. Het is nu eenmaal helaas nog steeds geen onderwerp wat makkelijk bespreekbaar is.

De stichting bekkenbodem patiënten (SBP) heeft een folder gemaakt voor mensen met een blaas-of plasprobleem die ontspannen willen winkelen; de toiletgids ‘KLEINE KAMERS IN GROTE STEDEN’ . Deze gids bevat plattegronden van de centra van de 10 grootste steden in Nederland, waarop toegankelijke toiletten staan aangegeven. Deze folder is op te vragen via de website (www.bekkenbodem.net/ publicaties/ toiletgids)

Mijn kind plast nog in bed, wat zijn de behandelmogelijkheden?

Op de site www.kenniscentrumbedplassen.com kunt u alle informatie over bedplassen vinden, ook kunt u hier vinden of u kind last heeft van bedplassen of dat het om incontinentieklachten gaat. Wanneer u er nog niet goed uitkomt of u wilt in een persoonlijk gesprek meer informatie dan kunt u op werkdagen tussen 9 en 12 uur bellen met het Nederlands Droogbedcentrum, het nummer is: 0522.233850. Zij kunnen u evt. ook verwijzen voor een behandeling naar een instelling in uw omgeving.

Waar kan ik het materiaal verkrijgen?

Continentiemateriaal, katheters en specifieke hulpmiddelen zijn te verkrijgen via apotheken, medisch speciaalzaken, of thuiszorgwinkels en sommigen hulpmiddelen (zoals bv plaswekkers) direct via internet. Bij sommige zorgverzekeraars worden eisen gesteld door wie het materiaal geleverd moet worden. Over het algemeen wordt een machtiging vereist die is uitgeschreven door de behandelend arts of continentieverpleegkundige. De continentieverpleegkundige kan u hierover informeren.

Wat is een continentieverpleegkundige en wat doet zij/hij?

De continentieverpleegkundige heeft kennis, vaardigheden, inzichten en ervaring met betrekking tot zorg op het gebied van incontinentie.
De continentieverpleegkundige is een zelfstandig werkende beroepsbeoefenaar, haar/ zijn taken zijn:

* Verantwoordelijk voor de organisatie van de continentiezorg rond een individuele zorgvrager

en voor uitvoering van de continentiezorg door verpleegkundigen;

* Consultfunctie; deze kan aangevraagd worden door zowel (huis)artsen of andere (para-) medische disciplines waarbij de consulten zowel het stellen van een verpleegkundige diagnose, de keuze van verpleegkundige interventies als het verlenen van zorg betreffen;
* Verantwoordelijk voor goede uitvoering van ingestelde behandeling en de multidisciplinaire

communicatie daarover;

* Het voorschrijven van incontinentiematerialen, katheters en specifieke hulpmiddelen afhankelijk van de zorgvraag en de zorgverzekeraar;

(bron: beroepsdeelprofiel continentieverpleegkundigen, 2004)

Wordt incontinentie/ retentie materiaal vergoed ?

In principe zit incontinentiemateriaal en katheters in het basispakket van vergoedingen. Vaak wordt er wel een limiet gesteld aan aantallen verbruik per dag (bv. 5 verbandjes per dag). Specifieke hulpmiddelen zitten vaak in het aanvullende pakket of worden soms helemaal niet vergoed. De continentieverpleegkundige kan verdere uitleg en advies geven over uw specifieke situatie.