Doetinchem: Toiletten in inclusiebeleid

Doetinchem: Toiletten in inclusiebeleid

Iedereen doet mee bij realisatie Doetinchemse Agenda Toegankelijkheid

Doetinchem is een van de weinige gemeenten die zich realiseren dat er in een inclusieve samenleving voldoende openbare toiletten moeten zijn voor mensen met incontinentieproblemen. Dit blijkt uit de reactie van Doetinchem op de vragenlijst die Continentie Stichting Nederland in de aanloop naar de Nationale Plasdag 2019 heeft gestuurd aan alle 355 gemeenten in ons land. Hierin werd navraag gedaan naar hun toiletbeleid als uitvoering van het VN Verdrag Handicap. Dit Verdrag beoogt een samenleving waarin iedereen meedoet. Gemeenten zijn mede verantwoordelijkheid voor de implementatie van dit Verdrag. Openbare toiletten zijn hiervoor een essentiële voorziening. Naar schatting blijft in ons land 1 op de 20 mensen thuis uit angst buitenshuis niet tijdig een toilet te kunnen bereiken. Van de 208 gemeenten die reageerden zeiden er 103 te werken aan toiletbeleid vanwege het VN Verdrag. Minder dan de helft daarvan betrok ‘ervaringsdeskundigen’ bij dit beleid. In 23 gemeenten had de Gemeenteraad er aandacht voor.

Doetinchem is een goed voorbeeld van hoe een gemeente het VN Verdrag zou kunnen implementeren. Uitgangspunt bij de implementatie is dat alle geledingen in de samenleving betrokken zijn bij het realiseren van een inclusieve samenleving en er dus van begin af aan bij betrokken worden. De eerste stap is al gezet in februari 2016, enkele maanden voordat Nederland het VN Verdrag Handicap officieel ratificeerde. De Gemeenteraad heeft toen unaniem een motie aangenomen voor het opstellen van een ‘Doetinchemse Agenda Toegankelijkheid’. Doetinchem respecteert het credo: ‘Niets over ons, zonder ons.’ Dus zijn direct al ‘ervaringsdeskundigen’ betrokken bij het opstellen van de agenda, onder wie ook mensen met continentieproblemen. In sessies over onder meer toegankelijkheid, veiligheid, zorg, onderwijs, werk, sport, openbaar vervoer, etc. is met belanghebbenden stelselmatig gekeken naar ‘Wat gaat goed, wat moet beter?’ Ook de Gemeente zelf is onder de loep genomen, bijvoorbeeld  de website, het taalgebruik van ambtenaren en de omgang met mensen met een beperking. Het eindresultaat is geen Beleidsnota, maar een ‘Uítvoeringsagenda’. Deze geeft een helder overzicht van ‘Wat gaan we doen, wanneer, wie is ervoor verantwoordelijk en wanneer evalueren de voortgang’.Dankzij de inbreng van mensen met continentieproblemen zijn openbare toiletten onderdeel geworden van de ‘Doetinchemse Agenda Toegankelijkheid’. Op de titelpagina van de ‘Uitvoeringsagenda’ staat zelfs een afbeelding die verwijst naar toiletvoorzieningen.

titelpagina

Een inclusieve samenleving vergt meer dan fysieke maatregelen en voorzieningen. Het gaat ook om bewustwording en gedragsverandering. Want, zo zegt wethouder Frans Langeveld: “Dat Verdrag moet een plek krijgen. Belangrijkste aandachtspunt daarvoor is een omslag in denken.” Dit standpunt wordt gedragen door de Gemeente, de belanghebbenden zoals vertegenwoordigd in de Sociale Raad, de Gemeenteraad en door de Doetinchemse samenleving. De gemeente traint de eigen medewerkers, maar stimuleert bewustwording ook met de toekenning van de jaarlijkse ‘Doetinchem Doet Mee-Award’. Een onderscheiding voor toegankelijkheid, zowel fysiek als digitaal, en voor omgaan met mensen met een beperking. Bewustwording dient ook een financieel belang. Immers, aan fysieke maatregelen en voorzieningen hangt een kostenplaatje. Maar als je op momenten dat periodiek onderhoud of verbouwingen noodzakelijk zijn, ook denkt aan toegankelijkheid zijn fysieke zaken vaak goed in te passen en vallen die kosten daardoor mee.

Wethouder Langeveld

“Een inclusieve samenleving kun je niet afdwingen, maar wel stimuleren.” stelt Langeveld. Hij geeft enkele voorbeelden. “Doetinchem wil een gastvrije binnenstad voor iedereen. Met doelgroep-vertegenwoordigers zijn we langsgegaan bij horeca en winkels en is gekeken wat toegankelijkheid belemmert. Niet alles kan meteen, maar met elkaar kun je en eind komen. Er is veel laaghangend fruit, bijvoorbeeld winkels iets anders inrichten of tafels even anders opstellen zodat er ook plek is voor rolstoelgebruikers. Het gaat soms om klanten anders benaderen, leesbaarheid verbeteren, een menukaart voorlezen. Dit soort aanpassingen dient twee belangen. Mensen met beperkingen kunnen eropuit en als eigenaar houd je klanten.” Een aantal ondernemers heeft een ambassadeursrol op zich genomen.

Door zelf het goede voorbeeld te geven, vervult ook de gemeente een ambassadeurs-functie. ‘Doetinchem’ heeft als uitgangspunt: eerst mensen erbij betrekken, dan plannen maken. Zo hebben ervaringsdeskundigen bijvoorbeeld vanaf het begin meegedacht bij de ontwikkeling van ‘De rode loper’, de herontwikkeling van de toegang naar het centrum vanaf het station.

De Gemeente Doetinchem kent jaarlijks de ‘Doetinchem Doet Mee-Award’ toe. Een onderscheiding voor toegankelijkheid, zowel fysiek als digitaal, en voor omgaan met mensen met een beperking. Die onderscheiding verdient de Gemeente eigenlijk ook zelf. Op alle fronten wordt gewerkt aan een inclusieve samenleving, zoals beoogd met het VN Verdrag Handicap.

Gemeenten die geïnteresseerd zijn in de Doetinchemse aanpak kunnen de Uitvoeringsagenda en de evaluatie van juni op verzoek per e-mail (a.bolwerk@doetinchem.nl) digitaal ontvangen. Voor meer informatie over de Sociale Raad zie: https://www.doetinchem.nl/home/sociale-raad_46682  

© 2016 Continentie Stichting Nederland  |  Disclaimer Contact